İzmir'den self tape ile İstanbul seçmelerine katılmak
Beş dakikalık kurulum, iki dakikalık performans
Portre çekmeye gelen oyuncuların neredeyse hepsi aynı soruyu soruyor: İzmir'de oturup İstanbul'daki bir seçmeye gerçekten videoyla girilebilir mi? Girilebilir. Ama bir şartı var. Videonun ilk saniyesinde ışık, kadraj ve ses doğruysa cast ekibi senin oyununa bakar. Değilse dikkati gölgelere, cızırtıya, arkadaki dolaba kayar. Self tape seçme dediğimiz şey, yani rolü kendi ortamında çekip yapıma gönderdiğin kayıt, aslında küçük bir prodüksiyon. Yönetmeni, ışıkçısı, kostümcüsü sensin.
Aşağıda İzmir'den uzaktan başvuru yapan bir oyuncunun karşısına çıkan seçenekleri yan yana koyuyorum. Hangisi daha iyi diye kesin hüküm vermeyeceğim. Her birinin neyi kazandırıp neyi götürdüğünü, objektifin arkasından gördüğüm kadarıyla anlatacağım.
Odaya girmek ile self tape seçme göndermek arasındaki fark
İstanbul'daki bir seçme odasına girdiğinde ışık çoktan kurulmuştur. Kamerayı bir asistan ayarlar, karşında metni okuyan biri vardır, sen yalnızca oynarsın. Ekip yönlendirme verir, sahneyi bir kez daha ister, odadan çıkarsın. İzmir'den bunun için yola çıkmak ise en az bir gün demek: otobüs ya da uçak, yemek, belki konaklama, işten izin. Üstelik seçmenin kendisi bazen beş dakika sürer.
Self tape tarafında tablo tersine döner. Yol yok, bekleme salonu yok, istediğin kadar tekrar çekebilirsin. Ama ışığı kimse senin için kurmaz. Yönlendirmeyi de kimse vermez; metni ve rol notunu okuyup yorumu kendin yaparsın. Kazandığın şey zaman ve tekrar şansı, kaybettiğin şey anlık yönlendirme ve odanın hazır düzeni.
Benim gözlemim şu: birçok projede ilk eleme video üzerinden yapılıyor, yüz yüze görüşme daha çok son aşamalarda isteniyor. Yani İzmir'de yaşamak seni dışarıda bırakmıyor, sadece ilk izlenimin sorumluluğunu sana yüklüyor. Callback (ikinci görüşme) için İstanbul'a çağrılırsan bunun iyi bir haber olduğunu bil ve o noktada yolu göze al.
Pencere ışığı mı, halka ışık mı?
En çok sorulan soru bu. İki seçeneğin de yeri var, ama ikisi de yanlış kullanıldığında yüzü bozuyor.
Pencere ışığı bedava ve yumuşak. Pencereye karşı, yüzün hafif açılı durursa ten doğal görünür, gözlerde canlı bir parıltı oluşur. Sorun şu: saat ilerledikçe ışık değişir. İzmir'de öğleden sonra güneş doğrudan camdan vuruyorsa yüzün bir yarısı yanar, diğeri kararır. Bunu çözmek için beyaz bir tül perde ya da cama bantlanmış ince bir aydınger kâğıdı yeter; ışığı dağıtır. Bulutlu bir gün ya da doğrudan güneş almayan bir oda bu iş için en rahat seçenek. Uzun bir sahneyi parça parça çekeceksen, ışık her çekimde değişmesin diye hepsini aynı saat aralığında bitir.
Halka ışık ise her saatte aynı sonucu verir, sürpriz yaşatmaz. Ama tam karşıya koyduğunda yüzü düzleştirir, gözbebeğine o bildik beyaz halkayı yerleştirir. Cast ekipleri bu yansımayı o kadar sık görüyor ki artık bir acemilik işareti gibi algılanabiliyor. Halka ışığı kameranın biraz yanına, göz hizasının hafif üstüne al, gücünü kıs. Diğer tarafa beyaz bir karton koy; gölgeyi yumuşatır, bedava bir dolgu ışığı olur.
Hangisini seçersen seç, iki kural değişmez: arkanda pencere olmasın, tavandaki sarı lambayı da kapat. Farklı renkte ışıklar karışınca ten ya yeşilimsi ya da turuncumsu görünür ve bunu sonradan düzeltmek zordur.
Telefon mu, kamera mı?
Elinde fotoğraf makinesi varsa kullanmak cazip gelebilir. Ama çoğu oyuncu için iyi bir telefonun arka kamerası fazlasıyla yeterli. Ön kamera daha kolay görünür, kendini izlersin, ama görüntü kalitesi genellikle daha düşüktür. Arka kamerayı kullan, kendini görmek istiyorsan bir deneme çekimi yapıp izle.
Fotoğraf makinesinin avantajı daha temiz görüntü ve arka planı yumuşatabilmesi. Dezavantajı ise ses. Makinenin dahili mikrofonu odayı da kaydeder; boş bir salonda konuşuyorsan yankı duyulur. Telefonu yüzüne bir buçuk metre kadar yakın tuttuğunda ses daha net çıkar. Yankıyı azaltmak için odaya halı, kalın perde, yatağın üstüne serilmiş battaniye gibi yumuşak yüzeyler ekle. Bütçen varsa küçük bir yaka mikrofonu, yeni bir kameradan önce alınacak şeydir.
Kadraj konusunda tek bir doğru yok ama güvenli bir başlangıç noktası var: yatay çekim, kamera göz hizasında, kadraj göğüs ortasından başlıyor, başın üstünde bir parmak kadar boşluk kalıyor. Kamerayı aşağıdan tutmak çeneyi büyütür, yukarıdan tutmak seni küçültür. Tripod yoksa üst üste dizilmiş kitaplar da iş görür; önemli olan görüntünün sallanmaması.
Bazı yapımlar ek olarak tam boy bir çekim ister. Onu ayrı bir dosya olarak, kamerayı biraz uzaklaştırıp ayakların kadraja girdiği şekilde çek.
Kıyafet bir ipucu, kostüm değil
Rol bir hemşireyse önlük giymene gerek yok. Cast ekibi karakteri senin oyununda görmek ister; kıyafetin yalnızca küçük bir işaret vermesi yeter. Düz bir gömlek, sade bir triko, karakterin dünyasına yakın bir renk.
Kamera tarafında birkaç şey sorun çıkarıyor. Tamamen beyaz kıyafet pencere ışığında parlar ve yüzü karartır. Tamamen siyah ise ayrıntıyı yutar. İnce çizgili ya da küçük kareli kumaşlar ekranda titreşir, buna moiré deniyor. Büyük logo ve yazılar dikkat dağıtır. En güvenli tercih orta tonlu, düz renkler: lacivert, haki, kiremit, gri. Gözlerinin rengine ya da teninin sıcaklığına uyan bir renk, portrede olduğu gibi videoda da yüzü öne çıkarır.
Arka plan için de aynı mantık geçerli. Düz bir duvar, açık gri ya da kırık beyaz idealdir. Arkada kitaplık, çerçeveli fotoğraflar, dağınık bir mutfak olursa göz oraya gider. Duvara çok yakın durma; bir metre kadar önde durursan gölgen duvara düşmez.
Makyaj konusunda kısaca: iyi bir portre çekiminde nasıl görünüyorsan öyle görün. Parlamayı alan hafif bir pudra yeter, ağır makyaj kamerada maske gibi durur.
Okuyucu, dosya adı ve son kontrol
Karşı replikleri okuyan kişi kameranın hemen yanında durmalı. Böylece bakışın objektife çok yakın bir noktaya gider ve izleyen sana yandan değil, neredeyse karşıdan bakar. Okuyucunun sesi seninkinden kısık olsun, çünkü mikrofona daha yakın ve gereğinden yüksek çıkar. Oyun yapmasına gerek yok, düz ve net okusun.
Videonun başına kısa bir tanıtım (slate) istenebilir: ad, boy, yaşadığın şehir. Burada İzmir'de yaşadığını açıkça söylemekten çekinme, gerekirse İstanbul'a gelebileceğini ekle; yapım ekibi bunu bilmek ister. Dosyayı istenen biçimde adlandır, istenen sürenin dışına çıkma. Gönderim talimatında belirtilen yöntemi kullan, ajansın ya da yapımın istemediği bir yere yükleme yapma.
Göndermeden önce videoyu bir kez de telefonda, sesi açık şekilde izle. Cast ekipleri ilk elemeyi çoğu zaman büyük ekranda değil, ellerindeki cihazda yapıyor. Orada yüzün net, sesin anlaşılır, gözlerin canlıysa self tape seçme sürecinin teknik kısmını geçmişsin demektir. Gerisi oyununa kalıyor.
Konuyla ilgili diğer yazılar için İzmir cast ajansları sayfamıza ve İzmir'de oyunculuk işleri hangi alanlarda yoğun? yazımıza da göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Self tape göndermek için bir ajansa kayıtlı olmam gerekiyor mu?
Şart değil, bazı çağrılar herkese açık yayımlanıyor. Ancak birçok çağrı ajanslar üzerinden iletiliyor ve ajans hangi role uygun olduğunu, videonun kime ve nasıl gönderileceğini sana bildiriyor. Kayıtlı değilsen açık çağrıları düzenli takip etmen gerekir.
Aynı sahnenin birkaç farklı versiyonunu göndermeli miyim?
Talimatta aksi yazmıyorsa tek ve en iyi kaydını gönder. Ekip farklı bir yorum görmek isterse bunu ayrıca talep eder. Kendiliğinden üç dört versiyon göndermek, karar veremediğin izlenimini yaratabilir.
Videoya filtre koymak ya da kurgu yapmak doğru mu?
Hayır. Sahne kesintisiz ve filtresiz olmalı. Filtreler ten rengini ve yüz hatlarını değiştirir, cast ekibi seni olduğun gibi görmek ister. Sadece başta ve sondaki gereksiz saniyeleri kırpmak yeterlidir.
Bu alanda başvuru yapmak ister misin? Fotoğraflarını ekleyip birkaç dakikada başvurunu tamamlayabilirsin.
Başvuru formuna git



